buitenbaarmoederlijke zwangerschap (EUG)
Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap - ook een ectopische
zwangerschap genoemd - treedt op wanneer de bevruchte eicel
zich begint te ontwikkelen buiten de baarmoeder. Meestal bevindt
een buitenbaarmoederlijke zwangercshap zich binnen de eileider,
maar in zeldzame gevallen kunnen buitenbaarmoederlijke
zwangerschappen ook optreden in de eierstok, de buik of de
baarmoederhals.
Als geen behandeling plaatsvindt, kunnen buitenbaarmoederlijke
zwangerschappen zeer gevaarlijk zijn. Soms kan er een afwachtend
beleid gevolgd worden, als er aanwijzingen zijn dat het probleem
zichzelf oplost. De behandeling bestaat echter gewoonlijk uit een
operatie. Afhankelijk van het tijdstip tijdens de zwangerschap, de
staat van de eileiders en de eerdere medische voorgeschiedenis, kan
de operatie plaatsvinden via een kijkoperatie (laparoscopie). Een
kijkoperatie wordt vaak met succes uitgevoerd zonder dat de
eileider met daarin de buitenbaarmoederlijke zwangerschap hoeft te
worden verwijderd. Lukt dit niet, dan moet een radicalere ingreep
plaatsvinden waarbij de eileider met daarin de EUG in zijn geheel
verwijderd moet worden. Op indicatie worden er in zeldzame gevallen
na de eerste behandeling soms ook medicijnen (prostaglandinen en/of
methotrexaat) toegediend om de zwangerschap te stoppen.
Een EUG is een serieuze complicatie, met name als er niet op
tijd gehandeld wordt. Als de zwangerschap al zover is gegroeid dat
de eileider scheurt, kan bij de vrouw een ernstige interne bloeding
optreden die een levensbedreigende situatie kan veroorzaken.
vruchtbaarheidsbehandelingen en buitenbaarmoederlijke zwangerschap
Veel vrouwen zijn verminderd vruchtbaar als gevolg van een
aandoening en/of afsluiting van de eileiders. Bij vrouwen met
eileiderproblemen kan elke therapie waarbij een paar wordt geholpen
om zwanger te worden, met inbegrip van eerdere operaties,
verklevingen (littekenweefsel), of een eerdere
buitenbaarmoederlijke zwangerschap, de kans op een (nieuwe)
buitenbaarmoederlijke zwangerschap vergroten. Als de vrouw rookt
kan dit ook de kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap
vergroten.
In-vitrofertilisatie (IVF) - Bij deze
procedure worden bevruchte eicellen (embryo’s) teruggeplaatst in de
baarmoeder in de hoop dat een zwangerschap zal ontstaan. Bij dit
proces worden de eileiders omzeild. Hoe vreemd het ook klinkt, is
er bij IVF toch een licht verhoogde kans op het optreden van een
EUG (5%). Dit is te verklaren doordat het embryo zich na
terugplaatsing, maar voor de innesteling, nog kan verplaatsen
vanuit de baarmoeder in de richting van de eileider en zich
daar verder kan ontwikkelen.
naar boven
symptomen van een EUG
Bij het optreden van scherpe buikpijn in de vroege fase van de
zwangerschap moet altijd aan de mogelijkheid van een EUG gedacht
worden. Een echo en bloedonderzoek(en) kan dan uitsluitsel geven.
Is uit eerder echoscopisch onderzoek echter al gebleken dat de
zwangerschap zich in de baarmoeder bevindt, dan zal de buikpijn
hoogstwaarschijnlijk door een andere reden worden veroorzaakt.
- Scherpe buikkrampen of pijn in een zij (kan beginnen als een
doffe pijn en ernstiger worden).
- Pijn in nek en schouders.
- Menstruatieachtige bloedingen vergezeld van pijn (maar pijn is
het duidelijkste teken).
De Beta hCG-bloedtest waarmee het zwangerschapshormoon wordt
gemeten, kan onregelmatige waarden hebben. De waarden stijgen
mogelijk niet in het gebruikelijke tempo of zijn nog steeds hoog
terwijl er met de echo geen zwangerschap in de baarmoeder kan
worden waargenomen.
Als deze symptomen optreden, is een echografie noodzakelijk om
een EUG uit te sluiten of aan te tonen.
Als de eileider scheurt of als er een bloeding optreedt voordat
de EUG met succes wordt behandeld, kunnen de symptomen verergeren
en onder meer bestaan uit:
- Ernstige, scherpe en plotselinge pijn in de onderbuik.
- Zwak gevoel of daadwerkelijk flauwvallen.
- Pijn in het schoudergebied.
naar boven
opnieuw zwanger worden
Verdere zwangerschappen zijn vaak mogelijk, mits er een gezonde eileider resteert, de eileider met de buitenbaarmoederlijke zwangerschap open blijft en/of IVF wordt gebruikt om de eileiders over te slaan. Ongeveer 50% van de vrouwen die een buitenbaarmoederlijke zwangerschap hebben doorgemaakt, kunnen later een normale zwangerschap voldragen. In 10 tot 20% van de gevallen kan een volgende buitenbaarmoederlijke zwangerschap optreden.
naar boven
