miskraam
Een miskraam, ook wel een spontane abortus genoemd, is het onbedoelde verlies van een foetus voordat de 20e week van de zwangerschap voltooid is. Een miskraam in de eerste twee tot 4 maanden wordt een vroege miskraam genoemd.
oorzaak van een vroege miskraam
Voor de meeste vroege miskramen zijn geen specifieke oorzaken
aan te wijzen. Vaak gaat het om een aanlegstoornis bij het vruchtje
waarbij in de zeer delicate “verdeling” van de normale genen iets
mis is gegaan. Het vruchtje groeit niet meer verder en wordt door
het lichaam afgestoten. De natuur lijkt hiermee zelf een logische
oplossing te vinden voor het probleem.
Bij een vroege miskraam is vaak alleen de vruchtzak aangelegd,
zonder embryo. Dit embryo is dan in een zeer vroeg stadium gestopt
met groeien en daardoor niet meer herkenbaar.
De oorzaak is meestal een chromosoomafwijking die bij de
bevruchting is ontstaan. Dit betekent niet dat het hiermee ook een
erfelijke afwijking is: in de regel heeft het geen gevolgen voor
een eventuele volgende zwangerschap. Vaak is er al sprake van een
groeiachterstand van de vrucht en van een slechter functionerende
placenta of moederkoek. Pas na meerdere miskramen (habituele
abortus) wordt geadviseerd om nader onderzoek te verrichten naar de
oorzaak.
naar boven
verschijnselen van een dreigende miskraam
De zwangerschapsverschijnselen zoals gespannen borsten en
eventuele ochtendmisselijkheid kunnen soms afnemen vlak voor een
miskraam. Andere tekenen van een dreigende miskraam kunnen vaginaal
bloedverlies en menstruatie-achtige buikpijn in het begin van de
zwangerschap zijn. Echter, in ongeveer de helft van deze gevallen
is er gelukkig toch niks aan de hand. Uw arts kan u vaak
geruststellen.
Bloedverlies in de tweede of derde maand is vaak het eerste
teken van een miskraam. Blijkt uit onderzoek dat het vruchtje
niet (meer) levensvatbaar is, dan komt de miskraam vaak spontaan
binnen een aantal dagen na dit bloedverlies op gang. Dit kan echter
ook langer duren. De miskraam kan worden afgewacht of worden
opgewekt door middel van een curettage. Dit hangt af van uw
persoonlijke voorkeur en de tijd waarop een spontane miskraam op
zich laat wachten. Vanwege het meer natuurlijke verloop heeft het
meestal de voorkeur om een spontane miskraam af te wachten. Uw arts
zal de opties met u bespreken.
Bij een spontane miskraam zal geleidelijk de
krampende buikpijn toenemen en wordt het bloedverlies vergelijkbaar
met een hevige menstruatie. De miskraam heeft plaatsgevonden
als ook het vruchtzakje uit de baarmoeder naar buiten gedreven
wordt. Dit is soms herkenaar als een roze blaasje gevuld met
vocht. Vaak komen er ook veel stolsels mee. Twijfelt u of u
een vruchtzakje of een stolsel bent verloren, dan kunt u het
weefsel opvangen en meenemen om te laten beoordelen. Bij een
“normale” miskraam zal de pijn snel verdwijnen en zal ook het
bloedverlies na de miskraam afnemen. Blijft het bloedverlies of
krampende buikpijn na de miskraam aanhouden, ontstaat er koorts of
maakt u zich zorgen over het verloop van de miskraam dan is het
verstandig om contact op te nemen met uw arts. Een medische reden
voor een curettage is er alleen als de miskraam niet volledig is
geweest (incomplete miskraam) waardoor het bloedverlies blijft
aanhouden.
naar boven
andere oorzaken van vaginaal bloedverlies
Het is logisch dat zwangere vrouwen die in het begin van de zwangerschap vaginaal bloedverlies bemerken erg bezorgd en bang zijn voor een miskraam. Gelukkig duidt dit vaginale bloedverlies niet altijd op een miskraam. Er zijn er ook andere mogelijke oorzaken. De gynaecoloog zal u onderzoeken om te proberen de oorzaak te vinden. Het kan bijvoorbeeld ook worden veroorzaakt door een makkelijk bloedende baarmoedermond vanwege bijvoorbeeld een poliepje of ontsteking. Meestal wordt dit vaginale bloedverlies dan bemerkt na de gemeenschap of bij obstipatie (harde ontlasting). Heel soms blijkt een buitenbaarmoederlijke zwangerschap de reden te zijn. Vaak gaat dit gepaard met behoorlijke buikpijnklachten. Een minder vaak voorkomende reden van vaginaal bloedverlies is het afsterven van een tweede vruchtje als er in aanleg een tweeling was. Ook een bloeding naast het vruchtzakje kan de oorzaak zijn. Als er geen reden gevonden kan worden, dan kan het zijn dat de onschuldige bloeding veroorzaakt werd door het ingroeien van de zwangerschap in de baarmoeder. Dit wordt een innestelingsbloeding genoemd.
naar boven
als een miskraam blijkt uit een controle onderzoek
In de zeer vroege zwangerschap geeft een echoscopisch onderzoek
soms nog geen duidelijkheid over de levensvatbaarheid van de
zwangerschap. Als er (nog) geen vruchtje wordt gezien, of nog geen
hartactie, dan zal het echoscopisch onderzoek minimaal een week
later herhaald worden. Als uit dit onderzoek echter weer
blijkt dat er een leeg vruchtzakje is of dat er geen hartje (meer)
klopt, dan is er helaas geen behandeling mogelijk om de
zwangerschap te behouden. De zwangerschap zal waarschijnlijk
vanzelf in een spontane miskraam eindigen, maar wanneer dit gebeurt
is moeilijk te voorspellen. Uw arts zal met u de mogelijkheden
bespreken waarop de miskraam kan plaatsvinden. Er zijn twee
mogelijkheden met beide voor - en nadelen. De keuze hangt af van uw
persoonlijke voorkeur.
U kunt er voor kiezen om deze spontane miskraam af te wachten en
hiermee de de natuurlijke gang van zaken een kans geven. Het is
verstandig om met de arts een termijn af te spreken hoelang u
hierop wilt/kunt wachten. Ook kunt u ervoor kiezen om de miskraam
te laten plaatsvinden door een zogenaamde curettage. Hierbij krijgt
u een korte narcose of andere verdoving waarbij de gynaecoloog de
baarmoederholte via de vagina leegmaakt. Dit is technisch een
kleine ingreep, met gelukkig maar een zeer klein risico op
complicaties.
Als u besluit af te wachten kan het echter ook gebeuren dat een
spontane miskraam toch te lang op zich laat wachten waardoor alsnog
een curettage zal moeten plaatsvinden. Ook als blijkt dat de
miskraam niet volledig is geweest (het bloedverlies blijft na de
miskraam aanhouden) zal er mogelijk een (na) curettage nodig
zijn.
naar boven
habituele abortus
Wanneer een vrouw drie of meer opeenvolgende miskramen heeft
gehad spreekt men van een habituele abortus of
herhaalde miskraam. Dit komt voor bij 0.5 - 1% van de vrouwen die
zwanger worden.
Evenals bij een eenmalige miskraam is de oorzaak van herhaalde
miskramen meestal een aanlegstoornis die bij de bevruchting is
ontstaan. Het embryo groeit dan niet verder en wordt afgestoten.
Waarom dit bij de ene vrouw vaker gebeurt dan bij de andere, is
niet bekend. Als er sprake is van habituele abortus dan zal de
mogelijkheid van het verrichten van nader onderzoek besproken
worden. Bij deze vrouwen is de kans dat er een onderliggende reden
gevonden wordt iets groter, maar toch wordt ook dan maar bij
ongeveer 15% van de paren een oorzaak gevonden voor de herhaalde
miskramen. Voordat u besluit nader onderzoek te verrichten is het
belangrijk om u dit in uw achterhoofd te houden en zich daarnaast
te realiseren dat áls er een oorzaak gevonden zou worden, deze vaak
niet te behandelen is. Het nadere onderzoek naar de oorzaak omvat
meestal onderzoek naar chromosoomafwijkingen, echografisch
onderzoek van baarmoeder en eierstokken en bloedonderzoek.
Meerlingzwangerschap, hoge leeftijd van de moeder en de
gezondheidstoestand van de moeder (waarbij rook - en drinkgedrag en
omgevingsfactoren een rol spelen) kunnen van invloed zijn op
de kans op het krijgen van een miskraam.
naar boven