draagmoederschap
De term draagmoederschap wordt gebruikt voor de situatie waarbij
een vrouw (de draagmoeder) zwanger wordt en een kind baart ten
behoeve van een andere vrouw (de wensmoeder) die hier zelf niet
fysiek toe in staat is. De opzet is dat de draagmoeder van het
begin af aan de intentie heeft om het kind direkt na de geboorte af
te staan aan de wensouders.
Draagmoederschap biedt sommige paren die worstelen met
onvruchtbaarheid de mogelijkheid om nog steeds ouders te worden van
hun biologische kind. De draagmoeder komt overeen om een kind voor
een kinderloos paar te dragen en vervolgens ter wereld te brengen.
Nadat het kind is geboren, doet de draagmoeder afstand van alle
ouderschapsrechten.
Er moet onderscheid worden gemaakt tussen ideëel
draagmoederschap, waarbij een naaste verwante of vriendin
zich opwerpt als draagmoeder en commercieel
draagmoederschap, waarbij de draagmoeder vaak na
bemiddeling van een bureau of persoon wordt aangeboden tegen een
financiële vergoeding.
Hoewel draagmoederschap een optie is die de moeite van het
overwegen waard is, zijn er een aantal zaken mee verbonden waar
paren serieus over na moeten denken. Draagmoederschap is kostbaar,
tijdrovend, emotioneel belastend en gaat gepaard met een hele reeks
juridische haken en ogen.
typen draagmoederschap
Draagmoederschap heeft twee vormen.
Bij z.g. “laag-technologisch” draagmoederschap levert de
draagmoeder ook de eicel. De draagmoeder wordt geinsemineerd met
het semen van de wensvader en stelt hierbij dus zowel haar
baarmoeder als de eicel ter beschikking. Feitelijk is de
draagmoeder ook de genetische moeder van het kind.
Bij “hoog-technologisch” draagmoederschap wordt een IVF
procedure uitgevoerd met het semen van de wensvader en eicellen van
de wensmoeder, maar wordt het hieruit ontstane embryo
teruggeplaatst in de baarmoeder van de draagmoeder. De draagmoeder
brengt hierbij het (biologisch eigen) kind van de wensouders ter
wereld. Voor vrouwen zonder (functionerende) baarmoeder is dit de
enige mogelijkheid om een genetisch eigen kind te
krijgen.
Vanwege het feit dat een derde persoon betrokken is bij de
voortplanting van een paar, is het draagmoederschap een complex
gebeuren. Vragen van zowel ethische, morele, juridische en
psychologische aard spelen een rol. In België is er momenteel nog
geen wetgeving die bepaalt aan welke voorwaarden of criteria moet
worden voldaan om kandidaat draagmoeder te worden of een kind te
kunnen krijgen via een draagmoeder. Om een kind te kunnen krijgen
via een draagmoeder beslissen de centra nu nog volgens hun
eigen vereisten. Meestal staat men de optie toe aan vrouwen die om
bepaalde (medische) redenen geen baarmoeder meer hebben en geeft
men de voorkeur aan een familiale band tussen de draagmoeder en de
wensmoeder. Er is echter wel een wet met precieze bepalingen op
komst die we binnen vrij korte termijn mogen verwachten.
naar boven
psychologische problemen
Draagmoederschap gaat gepaard met vele psychologische overwegingen, zowel voor de wensouders als voor de draagmoeder. Er bestaat bijvoorbeeld altijd het risico dat de draagmoeder emotioneel zo gehecht raakt aan het kind dat ze draagt, dat ze het niet wil afstaan, zelfs als het kind genetisch niet van haar is. In een poging dit te voorkomen, worden draagmoeders alvorens draagmoeder te worden onderworpen aan uitgebreide psychologische tests. De draagmoeder moet volledig vrijwillig en zonder morele druk bereid zijn om als draagmoeder te fungeren. Daarnaast kan de zwangerschap en bevalling zowel rechtstreekse gezondheidsrisico’s met zich meebrengen als gevolgen voor de eigen vruchtbaarheid van de draagmoeder. Het is daarom gewenst dat de draagmoeder zelf ook al een of meerdere kinderen gebaard heeft. Ook het niet slagen van de behandeling of het ter wereld brengen van een kind met aangeboren afwijkingen rechtvaardigt psychologische hulp voor, tijdens en na afloop van de behandeling.
naar boven
juridische problemen
Draagmoederschap gaat gepaard met zeer ingewikkelde juridische processen. De juridische obstakels verdienen daarom eveneens een grote aandacht. Om het kind uiteindelijk een wettig kind van de wensouders te laten zijn zijn vele afspraken nodig en zal bijvoorbeeld een adoptieprocedure geregeld moeten worden.
naar boven
extra spanningen
Omdat een derde is betrokken bij de zwangerschap en geboorte van
het kind, staat het paar tegenover een unieke uitdaging - niet
langer nemen twee mensen de beslissing, maar drie. Hoewel er
vooraf duidelijke afspraken gemaakt zijn, zijn er nog steeds
zaken waarover het paar geen volledige controle heeft en die met de
draagmoeder moeten worden overlegd als ze naar voren komen. Zo
kunnen het paar en de draagmoeder tegengestelde meningen hebben
over het verloop van de zwangerschap en de geboorte. Ook kunnen de
draagmoeder en het paar andere overtuigingen hebben met betrekking
tot genetische tests.
Bij de keuze voor een draagmoeder nemen ook vaak de zorgen toe.
Niet alleen maakt het paar zich zorgen over het krijgen van een
gezonde baby, ze ervaren ook de extra druk van de zorgen om
juridische problemen of dat de draagmoeder van gedachte
verandert.
naar boven